U bevindt zich hier: Bronovo / Patiënten en bezoekers / Patiëntenvoorlichting / Sterilisatie...

Sterilisatie bij de man (vasectomie)

Inleiding
U heeft  besloten een vasectomie te ondergaan. Er zijn verschillende mogelijkheden om ongewenste zwangerschap te voorkomen ( b.v. de anti-conceptie pil, het condoom, het spiraaltje ). Het grote verschil tussen bovengenoemde methoden en vasectomie is, dat de laatste beschouwd moet worden als een definitieve anticonceptie methode, d.w.z. in principe is de sterilisatie onomkeerbaar. Een sterilisatie is dan ook alleen een goede keuze wanneer u zeker weet dat u geen kinderen ( meer ) wilt.
Door een onderbreking van de zaadleiders te bewerkstelligen wordt voorkomen dat zaadcellen het zaadvocht bereiken bij de samenleving. Een sterilisatie is een eenvoudige ingreep en is niet van invloed op uw seksuele leven. Sterilisatie is een veilige vorm van anticonceptie.

Voorbereiding
De dag van de ingreep moet u vrij nemen. De ingreep moet onder steriele omstandigheden gebeuren om infectie te voorkomen. Daarom is het nodig voor de ingreep de balzak helemaal te scheren. Dit kunt u het beste op de avond voorafgaand aan de ingreep doen.
U behoeft voor de ingreep niet nuchter te zijn. Wanneer u bloedverdunnende middelen gebruikt, zoals Ascal (Carbasalaatcalcium), Persantin (Dipyridamol), Plavix/Iscover (Clopidogrel) of Aspirine protect (Acetylsalicylzuur) zal deze medicatie in overleg met uw behandelend arts twee weken tevoren gestaakt zijn. Indien u Sintrom/Sintromitis (Acenocoumarol), of Marcoumar (Fenprocoumon) gebruikt (hiervoor staat u onder controle bij de Trombosedienst), kan uw behandelend uroloog de voorkeur uitspreken om de ingreep onder algehele narcose op de operatiekamer te laten plaats vinden.

Voor ná de ingreep neemt u een strak zittende onderbroek of zwembroek mee, die u zeker tot 24 uur na de ingreep moet aanhouden. Zelf autorijden na de ingreep wordt afgeraden; geadviseerd wordt voor vervoer naar huis zorg te dragen.

Informatie
Op de polikliniek Urologie van Bronovo krijgt u eerst een informatief gesprek met een van onze verpleegkundigen. Tijdens dit gesprek zullen de volgende onderwerpen ter sprake komen:

  • definitieve karakter van de ingreep
  • de operatie
  • de procedure na de operatie
  • de mogelijke complicaties
  • invullen en ondertekenen vragen formulier

Ingreep
De vasectomie geschiedt poliklinisch onder plaatselijke verdoving. Na desinfectie van de balzak wordt door de arts de zaadleider aan een kant met de vingers direct onder de huid van de balzak gemanipuleerd. Ter plaatse krijgt u locale verdoving met injecties. Vervolgens maakt de arts in de verdoofde huid een kleine snede waarbij hij de zaadleider voor een klein stukje vrijmaakt. De zaadleider wordt doorgesneden, er wordt eventueel een klein stukje verwijderd en de uiteinden worden afgebonden. Hierna volgt dezelfde procedure aan de andere kant.
Hierna worden de wondjes weer gesloten met snel oplosbare hechtingen, die na ongeveer één week oplossen en dus niet verwijderd hoeven te worden. Ook kan de uroloog besluiten om beide zaadleiders te benaderen via een snede in de middellijn van de balzak.
Tijdens de ingreep voelt u eventueel een trekkend pijnlijk gevoel in met name de liezen, omdat de zaadleider door het lieskanaal loopt.
De ingreep duurt ongeveer 10 minuten.

Na de ingreep
Na de ingreep worden de wondjes bedekt met een pleister. Geadviseerd wordt een strakke onderbroek of zwembroek te dragen.
Om nabloeding te voorkomen kunt u het de rest van de dag het beste rustig aan doen. Na één dag mag u weer douchen. Baden is na vijf dagen weer mogelijk. Als de verdoving is uitgewerkt kan het gebied van de balzak en liezen gevoelig worden. Hiervoor kunt u een pijnstiller nemen, bijvoorbeeld paracetamol.
De volgende dag kunt u in het algemeen weer aan het werk gaan. De eerste dagen na de operatie moet u zware werkzaamheden vermijden. Gedurende ongeveer vijf dagen wordt u geadviseerd niet te fietsen, te sporten, te zwemmen of zwaar te tillen.
Na vijf dagen is geslachtsgemeenschap weer toegestaan.

Vruchtbaarheid
Na de ingreep bent u nog vruchtbaar. De eerste maanden na de operatie komen er bij de zaadlozing nog zaadcellen vrij. Daarom moet u in deze periode nog een voorbehoedsmiddel blijven gebruiken.

Na tenminste 15 - 20 zaadlozingen, die u in ongeveer drie maanden na de ingreep moet hebben, zijn de zaadcellen meestal verdwenen. Na deze periode wordt het zaad onderzocht. Dit onderzoek is essentieel voor het vaststellen van onvruchtbaarheid. Hiervoor krijgt u een potje mee, dat u dan met sperma moet inleveren. Het zaadmonster moet u binnen twee uur na de zaadlozing inleveren. Over de uitslag kunt u telefonisch navraag doen bij het secretariaat van de polikliniek Urologie.

Indien het zaadmonster volgens internationale normen niet meer tot natuurlijke zwangerschap kan leiden, verneemt u dit en kunt u stoppen met voorbehoedsmiddelen. Het kan voorkomen dat u meermalen een zaadmonster moet inleveren, totdat de uitslag laat zien dat er geen bewegende zaadcellen meer aanwezig zijn.

Complicaties
Een geringe blauwverkleuring van de balzak en/of basis van de penis komt vaak voor. Ook wat bloed- of vochtverlies uit de wondjes is niet verontrustend en gaat in de regel vanzelf snel over.
Zelden treedt er een nabloeding of wondinfectie op. Pijn ná de ingreep treedt frequent op en gaat gepaard met een beurs gevoel in de zaadballen of pijn tijdens het lopen. Meestal duurt dit slechts enkele dagen.

U moet uw behandelend arts waarschuwen indien u koorts krijgt ( boven de 38.5˚C ), er een sterke zwelling van de balzak optreedt, het wondje blijft bloeden of er uitermate veel pijn is.

Tevens kan na de sterilisatie een gevoel van stuwing optreden; dit kan leiden tot pijnlijke sensaties voorafgaand aan de zaadlozing, maar is zeldzaam en meestal tijdelijk.

Spermagranuloom vorming
Vóór een operatie aan de zaadleiders is er nog nooit in uw lichaam contact geweest tussen zaadvloeistof en het afweersysteem. Door de operatie kan dit kortstondig gebeuren op de plaats van de operatie. Uw lichaam kan dan reageren met overvloedige littekenvorming ter plekke. Dit kan een gevoelige zwelling in de balzak  ten gevolg hebben. Soms is operatieve verwijdering hiervan nodig om klachten te doen verdwijnen.

Hydrocélevorming
Beide zaadleiders zijn in de zak opgehangen in ieder een afzonderlijke ruimte waarin zich enkele ml. vocht bevinden. Hierdoor zijn de ballen nog beter tegen krachten van buiten beschermd.
Door een sterilisatie kan er een steriele of bacteriële ontsteking ontstaan. Door zo’n ontsteking kan de vochthoeveelheid rondom de bal(len) groter worden. Dit wordt zichtbaar/voelbaar als een enkelzijdige zakvergroting. Soms is operatieve correctie de beste oplossing.

Pijnlijke bal
In 3-6% van de behandelde mannen kan na een vasectomie een chronische gevoeligheid in de ballen ontstaan.

Wat verder van belang kan zijn
Na sterilisatie bestaat er een kleine kans dat de zaadleiders weer aan elkaar groeien en er opnieuw doorgankelijkheid, en dus vruchtbaarheid ontstaat. Dit kan vrijwel meteen maar ook na langere tijd gebeuren.
Mocht uit de controles van uw zaadmonster na sterilisatie blijken dat deze niet aan de norm van sterilisatie voldoen, dan kan het nodig zijn om (niet eerder dan één jaar na operatie) helaas een her-sterilisatie te overwegen.

Vasectomie is in principe een definitieve ingreep. In voorkomende gevallen kan een sterilisatie wel eens ongedaan gemaakt worden. De kans op spontane zwangerschap na het operatief weer aan elkaar hechten van de zaadleiders, indien binnen vijf jaar na sterilisatie uitgevoerd, bedraagt 50%.
De ingreep heeft geen invloed op het mechanisme en het gevoel bij de zaadlozing. Na sterilisatie worden de zaadcellen, die nog steeds in de testikels worden gevormd door het lichaam afgebroken.

Aan het zaadmonster is met het blote oog niet te zien of iemand gesteriliseerd is. Het zaadmonster bestaat na sterilisatie uit, met name prostaatvocht.

Wie van beide partners zich laat steriliseren is een persoonlijke keuze. Het voordeel van vasectomie is dat het een relatief lichte ingreep betreft (geen operatie binnen de buikholte), die poliklinisch onder lokale verdoving kan worden uitgevoerd.
Vasectomie geeft geen enkele bescherming tegen seksueel overdraagbare aandoeningen zoals AIDS, gonorroe of syfilis). Om de kans hiertoe te verminderen blijft het raadzaam een condoom te gebruiken.

Wat te doen in geval van ziekte of verhindering?
Als u door ziekte of om andere reden verhinderd bent uw afspraak na te komen, neem dan zo snel mogelijk contact op met de polikliniek urologie. In uw plaats kan dan een andere patiënt geholpen worden.

Tot slot
Deze brochure betreft een algemene voorlichting en is bedoeld als extra informatie naast het gesprek met uw behandelend arts of verpleegkundig specialist. Bijzondere omstandigheden kunnen tot wijzigingen aanleiding geven.
Telefoonnummer polikliniek Urologie: 070 – 312 41 44 (ma t/m vrijdag van 08.00 - 16.00 uur)

© Nederlandse Vereniging voor Urologie