Rugpijn - lage

Lage rugpijn
Lage rugpijn is één van de meest voorkomende lichamelijke problemen waarmee de mens tijdens zijn of haar leven te maken krijgt. Meer dan 80% van de bevolking heeft daar regelmatig last van. Continue lage rugpijn komt in Nederland bij ongeveer 10 % van de bevolking voor.  

Waarom komt lage rugpijn zoveel voor in onze Westerse wereld?
Er zijn heel veel oorzaken voor de sterke toename van rugpijn aan te wijzen. Allereerst is er een algemene oorzaak in de vorm van toename van het lichaamsgewicht en de daarbij vaak optredende afname van de spierkracht van buik- en rugspieren. Daarnaast is er de toename van zittende in plaats van staande werkzaamheden. Tevens spelen ook nog andere oorzaken een rol bij het ontstaan van lage rugpijn.

Aangezien de bouw van het wervelskelet eigenlijk alleen buigen en strekken toelaat, en dan alleen in beperkte mate, eist ons dagelijks leven, waarin wij veel gecompliceerde bewegingen moeten maken, vaak het onmogelijke van onze rug.
Roteren (draaien om onze lengte as) en zijwaarts buigen (het optillen van een tas die naast ons staat) zijn bewegingen die in principe niet passen bij het normale gebruik van de rug, vooral als wij het vaak en overmatig moeten doen. Sporten die deze bewegingen van ons vragen zijn dan ook minder gezond dan iedereen in eerste instantie vermoedt.

Daarnaast wordt in toenemende mate het roken gezien als een belangrijke bron voor het ontstaan, het onderhouden en de ernst van de rugpijn. Ook botontkalking (osteoporose), bij vrouwen na de menopauze, kan op oudere leeftijd een oorzaak van lage rugpijn zijn, vooral wanneer er door deze ontkalking wervels breken of scheuren. Natuurlijk zijn er ook nog tal van andere oorzaken van rugpijn.

In het beloop van tal van aandoeningen kan rugpijn of pijn in de rug optreden. Sommige soorten kanker hebben een duidelijke voorkeur om in de wervelkolom uit te zaaien. Bij mannen is het prostaatkanker en bij vrouwen is het meestal de borstkanker die rugpijn veroorzaakt.
Maar ook door aandoeningen in de buik, van bloedvaten of bij niet goed functionerende nieren kan er rugpijn ontstaan.

Rugpijn is ook voor de behandelaar een moeilijke klacht.
Dit komt omdat het voor de rugpijnlijders erg moeilijk is om precies aan te geven waar de pijn zich ontwikkeld. Iedereen met rugpijn voelt deze heel laag onder in de rug. Dit komt omdat er in de hersenen slechts een heel klein gebiedje gereserveerd is voor de rug. En dit gebied is het onderste deel van de rug. De bron van lage rugpijn kan zich zelfs in de 10de borstwervel bevinden en zich openbaren als pijn net boven het stuitje.
Het onderzoek van de gehele rug is daarom noodzakelijk om tot een goede diagnose en lokalisatie van de pijnbron te komen.

Vaak is er helaas niet één plaats voor de pijn verantwoordelijk maar zijn er meerdere. Wat daarnaast ook belangrijk is, is dat men altijd de ergste pijn voelt en dat andere plaatsen met pijn pas aan de beurt komen als deze ergste pijn niet meer gevoeld wordt/kan worden. Bij de behandeling van lage rugpijn moet men daar goed rekening mee houden.
Daarom zijn er vaak meerdere behandelingen in de loop der tijd noodzakelijk. Niet alleen omdat er veel pijnbronnen aanwezig zijn, maar ook aangezien de behandelaar pas een pijn kan bestrijden als het duidelijk is, of is geworden na een eerdere therapie, waar deze pijn vandaan komt.  

Er zijn gelukkig veel mogelijkheden om de lage rugpijn te verminderen en het functioneren van de mens met lage rugpijn te verbeteren.
Met name het laatste is het belangrijkste doel van de behandeling.

Helemaal zonder rugpijn is helaas vaak niet mogelijk. Naast het behandelen van specifieke oorzaken van de rugpijn is het van belang vooral veel aandacht te besteden aan de algemene oorzaken.



Daarbij is het belangrijk overgewicht te verminderen door een juist bewegingspatroon de goede spieren te trainen en zonodig het roken te stoppen of zeer drastisch te verminderen.  

Vooral de tussenwervelschijf (discus) en de gewrichten tussen de wervels (facetgewichten) zijn belangrijke bronnen voor lage rugpijn.
In tegenstelling tot wat algemeen gedacht wordt speelt een beklemde zenuw slechts in een zeer klein percentage een (minimale) rol bij het ontstaan van rugpijn.
Wat wel belangrijk is, is dat de gewrichtsbanden die al deze structuren op hun plaats houden soms veel slapper zijn dan wenselijk is. Dat is waarschijnlijk ook één van de belangrijkste redenen waarom veel meer vrouwen, met hun veel slappere banden, dan mannen last van hun wervelkolom hebben. Op de pijnpolikliniek zal naast het toepassen van algemene maatregelen ook gesproken worden over de behandeling van pijn met behulp van blokkades van de tussenwervelschijf (discusdenervatie) en / of van de facetgewrichten (facetdenervatie).

Het is van belang dat men zich realiseert dat de oplossing van het lage rugpijnprobleem niet alleen kan worden gevonden in de (pijnpoli)therapie maar dat eigen inzet in deze erg belangrijk en vaak van doorslaggevende betekenis

Dhr. R.L. van Leersum, anesthesioloog
Pijnspecialist
Pijnpolikliniek Bronovo