Longrevalidatie

Longrevalidatie Bronovo
Deze brochure geeft u informatie over de poliklinische longrevalidatie in Bronovo.

Waarom longrevalidatie?
Patiënten met de diagnose COPD kunnen baat hebben bij longrevalidatie. COPD is een verzamelnaam voor longemfyseem en chronische bronchitis. Het is de engelse afkorting voor "Chronic Obstructive Pulmonary Disease".
Mensen met COPD gaan als gevolg van benauwdheid vaak minder bewegen. Door minder te bewegen gaat de conditie achteruit. Iemand met een slechtere conditie is bij inspanning sneller moe, voelt zich eerder benauwd en kan problemen gaan ervaren bij het uitvoeren van de persoonlijke verzorging, het huishouden, hobby's of werk. Ook kan het zijn dat men zich somber of onzeker gaat voelen.
De longrevalidatie kan uw longaandoening niet genezen. Wat u wel kunt bereiken is een betere conditie, beter leren ademen en leren waar uw grenzen liggen. Naast de trainingssessies, die uw conditie en spierkracht verbeteren, zal ook aandacht worden besteed aan ontspanning. Zo kunt u na de revalidatie uw dagelijkse activiteiten gemakkelijker uitvoeren en zult u in het algemeen ook beter met uw ziekte kunnen omgaan.
Tijdens de 12 weken longrevalidatie zal een cursus "Omgaan met COPD" gegeven worden door onder andere de arts voor long- revalidatie, de diëtist, een psycholoog of een maatschappelijk werker. Tevens zal de longverpleegkundige u individueel kunnen begeleiden op het gebied van medicatiegebruik en zonodig het aanvragen van hulpmiddelen. In een relatie is het belangrijk dat de partner begrip kan opbrengen voor het minder goed kunnen functioneren van de ander. Kennis over het ziektebeeld is dan essentieel. Als team adviseren wij dan ook dat hij/zij aanwezig is bij de kennismakingsgesprekken en onderdelen van de cursus "Omgaan met COPD".

Wie komt in aanmerking voor longrevalidatie?
Voor de longrevalidatie komen volwassenen in aanmerking die een longaandoening hebben, bijv. chronische bronchitis of emfyseem. Deelname aan het revalidatie programma is alleen mogelijk na verwijzing door de arts voor longrevalidatie van Bronovo. Andere patiënten kunnen via de eigen longarts naar deze artsen verwezen worden. Deze beslist of u in eerste instantie voldoet aan de voorwaarden om mee te kunnen doen met het programma. Een van de voorwaarden is dat u niet rookt of gaat stoppen met roken. Stoppen met roken is niet gemakkelijk, maar wij kunnen u daarbij ondersteunen. De longverpleegkundige kan u daarbij begeleiden en zonodig hulpmiddelen voorschrijven.

Wat wordt er van u verwacht?
Om alles rond de revalidatie zo goed mogelijk te laten verlopen en ervoor te zorgen dat u er zoveel mogelijk profijt van hebt, is het belangrijk dat u het hele programma volgens afspraak volgt. Het is niet wenselijk om in deze periode een vakantie te plannen. Heeft u andere afspraken op tijden van het revalidatieprogramma dan verzoeken wij u deze -zo mogelijk- te verzetten. De volgende drie maanden zult u veel van uw tijd en energie moeten investeren in het programma. Om dit tot een goed einde te brengen is een goede motivatie nodig.
Meestal groeit de motivatie naarmate u in het programma vordert en u zich geleidelijk beter begint te voelen. Het feit dat u in een groep oefent, samen met andere patiënten met een gelijkwaardige aandoening, draagt hier zeker toe bij.

Het revalidatieprogramma bestaat uit de volgende onderdelen:
A: Het vooronderzoek
B: De trainingen
C: Cursus "omgaan met COPD"
D: Afsluitend onderzoek
Hieronder geven wij u een kort overzicht van alle onderdelen van het revalidatieprogramma

A: Het vooronderzoek
Dit onderzoek vindt plaats vóórdat de revalidatie kan starten. Het is nodig om een goed beeld te vormen van uw situatie; of u geschikt bent voor de revalidatie, of dat er mogelijk een andere behandeling moet plaatsvinden. Het bestaat uit:

• Het kennismakingsgesprek met de arts voor longrevalidatie
  Tijdens uw kennismaking met deze arts, waarbij uw partner of familielid eveneens betrokken kan worden, wordt uw ziektegeschiedenis besproken.
  
• Het longfunctieonderzoek en de fietstest
  Om een beeld te vormen van uw conditie, spierkracht en longfunctie wordt een aantal testen afgenomen op de longfunctieafdeling:
• Longfunctietest (spirometrie): dit onderzoek hebt u al eerder gedaan. Tijdens de spirometrie wordt gemeten hoeveel lucht u in de longen hebt en hoe snel u deze hoeveelheid lucht kunt in en uit ademen.
• Spierkrachtmeting : we meten de kracht van uw in- en uitademingspieren.
• Fietstest: deze test geeft ons een beeld van uw conditie. Voordat we aan de fietstest beginnen, wordt zonodig een ECG gemaakt op de polikliniek cardiologie.
• Vetvrije massameting: de verhouding spier/vet wordt vastgelegd.

Bij de fietstest worden gegevens vastgelegd waardoor wij kunnen bepalen welke mate van inspanning voor u verantwoord is. We meten o.a.: maximaal mogelijke inspanning, zuurstof opname en hartslag. Om de zuurstofopname goed in beeld te kunnen brengen wordt tijdens de test een aantal keer een kleine hoeveelheid bloed afgenomen.
Alle gegevens die we verkrijgen worden vergeleken met waarden van gezonde personen van uw leeftijd. Het is belangrijk dat u tijdens alle testen zo goed mogelijk presteert, zodat we een correct beeld krijgen van uw mogelijkheden en beperkingen.
Vooraf aan deze onderzoeken mag u zich niet zwaar inspannen en u dient uw longmedicijnen normaal te gebruiken zoals u dit gewend bent.

• Gesprek en onderzoek bij de fysiotherapeut
  De eerste kennismaking met de fysiotherapeut omvat het volgende: vraaggesprek met een algemene en specifieke vragenlijst en een lichamelijk onderzoek waarbij gekeken wordt naar o.a. houding, adempatroon, beweeglijkheid van de borstkas, kracht van armen, benen, hand, coördinatie en duurbelasting in de vorm van een 6-minuten looptest. Deze gegevens worden later verwerkt in een persoonlijk behandelplan. Het gesprek en onderzoek vinden zo mogelijk plaats in combinatie met de afspraak bij de longverpleegkundige.
  
• Gesprek met de longverpleegkundige
  De longverpleegkundige neemt bij u een "Kwaliteit van Leven"-vragenlijst af. Het gaat bij deze vragenlijst over de invloed van uw longaandoening op uw leven: hoe iemand zich voelt, klachten, mogelijkheden etc. De vragenlijst wordt aan het eind van de revalidatie herhaald. We hopen dat na de revalidatie de kwaliteit van uw leven verbeterd is.
  
• Bespreking in het longrevalidatiecentrum
  Wanneer het onderzoeksgedeelte is afgerond worden in het multidisciplinaire overleg de resultaten van de onderzoeken besproken en wordt er definitief besloten of u het programma kunt gaan starten. Ook wordt in dit overleg het behandelplan vastgesteld. U krijgt daarna een oproep van de secretaresse van de afdeling fysiotherapie. Mocht u om een of andere reden niet in aanmerking komen voor het revalidatieprogramma, dan hoort u dat natuurlijk zo snel mogelijk.

B: De trainingen
Trainingen in groepsverband (4 - 8) personen vormen het grootste deel van het revalidatieprogramma. In deze trainingen komen diverse vormen van bewegen en sporten aan bod. Op grond van uw medische gegevens en de vooronderzoeken wordt samen met u een trainingsprogramma op maat opgesteld. Iedereen doet mee naar eigen vermogen!
De trainingen worden geleid door fysiotherapeuten.
De trainingen kunnen bestaan uit de volgende activiteiten:

• fietsen op een hometrainer
• lopen op een loopband
• roeien
• spierversterkende oefeningen
• sport en spel
• ademhalings- en ontspanningsoefeningen

De trainingen vinden drie maal per week laat in de ochtend of vroeg in de middag plaats op maandag, woensdag en vrijdag. De totale training duurt 12 weken. Halverwege de revalidatie (7e week) worden verschillende testen herhaald om de "tussenstand" te bepalen.

C: Cursus "omgaan met COPD"
Dit programma bestaat uit een aantal bijeenkomsten, waarbij ook uw partner uitgenodigd kan worden. Elke bijeenkomst duurt ± één uur. Deze bijeenkomsten zullen zoveel mogelijk vlak voor of na de training zijn. De leden van het behandelteam verzorgen allemaal één of twee voorlichtingsbijeenkomsten.

Arts voor longrevalidatie
De arts van de longrevalidatie geeft u uitleg over de aandoening COPD en de medicijnen. Natuurlijk wordt u in de gelegenheid gesteld om vragen te stellen hierover.

Psycholoog of maatschappelijk werker
Hierbij wordt ingegaan op wat het voor u betekent om niet datgene te kunnen doen, wat u zou willen doen en hoe u daarmee om kunt gaan.
Ervaringen van de deelnemers worden besproken. Soms lukt het niet om een manier te vinden om met uw problemen om te gaan en heeft u behoefte aan een persoonlijke begeleiding. Er kan dan een individuele afspraak gemaakt worden.

Diëtist
Tijdens de algemene voorlichting wordt uitleg gegeven over voeding bij COPD.
Antwoord zal worden gegeven op vragen als:

• Wat is nu goede voeding?
• Hoe zorg ik ervoor dat ik voldoende eet en niet afval?
• Hoe kan ik bij overgewicht afvallen?

Ook kan het nodig zijn dat u naast de algemene voorlichting individueel door de diëtist begeleid wordt. Bijvoorbeeld als uw lichaamsgewicht te laag of te hoog is. Een andere reden kan zijn, dat uw eetlust de laatste tijd verminderd is of dat u een aantal kilo's bent kwijtgeraakt, zonder dat u dat wilde. De diëtist begeleidt u dan bij uw aangepast persoonlijk voedingspatroon.

Regelmatig vinden patiëntenbesprekingen plaats van het gehele team (longarts, longverpleegkundige, fysiotherapeut, diëtist, psycholoog), waarin iedereen zijn bevindingen over de revalidatie uitwisselt om zo tot een optimaal resultaat van uw revalidatie te komen.

D: Het afsluitend onderzoek
Aan het eind van de longrevalidatie vindt een afsluitend onderzoek bij de fysiotherapeut plaats. Verschillende testen, waaronder de 6 minuten looptest, zullen opnieuw afgenomen worden. Daarna is er een eindgesprek met de longarts en zal de longverpleegkundige u vragen de lijst "Kwaliteit van Leven" opnieuw in te vullen. Uw huisarts, uw specialist en op uw verzoek eventueel andere artsen, worden van het revalidatieverloop op de hoogte gesteld.

Na de longrevalidatie
Het is heel belangrijk dat u na de longrevalidatie lichamelijk actief blijft om het behaalde resultaat op peil te houden.
Dit kan d.m.v. individueel lopen, fietsen, zwemmen of sporten. De ervaring leert echter dat gemeenschappelijk sporten meer motiveert lichamelijk actief te blijven dan individueel oefenen. In Den Haag is een aantal fysiotherapeuten gespecialiseerd in trainingen van COPD-patiënten. Onder leiding van deze fysiotherapeuten kunt u na het longrevalidatieprogramma blijven trainen. Adressen zijn verkrijgbaar bij fysiotherapeut of longverpleegkundige.
Indien u behoefte heeft aan verdere psychosociale begeleiding dan kunt u dit met de psycholoog bespreken die u daarvoor kan doorverwijzen.