Keizersnede

De keizersnede (Sectio Caesarea)
In overleg met uw gynaecoloog is besloten om de geboorte van uw baby te laten gebeuren via een keizersnede. Deze brochure geeft uitleg over de voorbereiding, hoe de keizersnede wordt uitgevoerd in ons ziekenhuis, de vormen van anesthesie en de gang van zaken na de ingreep.  

Wat is een keizersnede?
Een keizersnede is een operatie onder regionale anesthesie (ruggenprik) of onder algehele anesthesie (narcose), waarbij de baby geboren wordt via een snede door de buikwand en de baarmoederwand.  

Voorbereidingen bij een keizersnede?
U wordt een dag voor de keizersnede opgenomen, om 11.00 uur.

• U krijgt een kennismakingsgesprek met een verpleegkundige. Zij vraagt u onder meer naar uw gezinssituatie, waar uw partner te bereiken is, welke voeding u wilt geven, of u kraamzorg en verloskundige nazorg heeft geregeld, etc. U vult gezamenlijk een vragenlijst in (anamnese), die dient om de verpleegkundige zorg die u nodig heeft nader vast te stellen. Daarnaast zal zij u informeren over de gang van zaken op de kraamafdeling en rondom de keizersnede.
• Om de hartslag van uw kind en de weeënactiviteit (kracht en frequentie) te registreren wordt een CTG gemaakt: er worden uitwendig 2 elektroden met behulp van banden op uw buik geplaatst.
• Uw schaamhaar wordt gedeeltelijk verwijderd met een tondeuse. Wilt u a.u.b. niet zelf scheren? Dit in verband met infectiegevaar van de wond.
• De verpleegkundige geeft u een klysma.
• U krijgt een injectie met Fraxiparine (bloedverdunnend middel) in uw bovenbeen. Dit is ter voorkoming van trombose.
• Een co-assistent (student geneeskunde) komt langs voor een algemeen medisch onderzoek. Tevens worden er vragen gesteld over mogelijk gebruik van medicijnen, drank en drugs, rookgedrag e.d.
• Uw behandelend gynaecoloog en/of arts-assistent, die bij de keizersnede aanwezig is, komt langs.
• Als de arts akkoord gaat mag u de nacht voor de operatie nog thuis slapen, de verpleegkundige spreekt met u af hoe laat u de volgende dag terug moet zijn op de afdeling.

De dag van de operatie
Vanaf 6 uur voor de operatie mag u niets meer eten en vanaf 3 uur voor de operatie niets meer drinken.
De verpleegkundige legt de kleertjes (die u meegenomen heeft) klaar in de babykamer. Na de operatie krijgt uw baby deze aan. Het hartritme van de baby wordt voor de operatie nogmaals gecontroleerd. Tijdens de operatie mag u geen sieraden, haarspelden, of contactlenzen dragen, nagellak en make-up moeten verwijderd worden. U krijgt een operatiejasje aan.
Kort voor de operatie wordt u in uw bed naar de verkoeverkamer gebracht, uw partner kan met u mee naar de verkoeverkamer om vervolgens ook de operatie bij te wonen. De ruggenprik wordt op de verkoeverkamer (uitslaapkamer) gegeven. Vanaf daar wordt u naar de operatiekamer gebracht.  

Anesthesie
De keizersnede vindt in de meeste gevallen plaats onder regionale anesthesie, dat wil zeggen een ruggeprik. Het voordeel van deze vorm van anesthesie is dat u de geboorte van uw baby volledig bewust meemaakt. Bovendien krijgt uw baby geen verdovende middelen binnen. Bij deze vorm van anesthesie wordt het gehele onderlichaam, inclusief de benen pijnvrij gemaakt.
U krijgt een infuus in uw arm, om vocht, medicijnen of eventueel bloed toe te kunnen dienen. Om de ruggeprik te geven, wordt u gevraagd om op uw zij te gaan liggen of op de rand van het bed te zitten, met een gebogen hoofd en opgetrokken knieën. Uw rug wordt gedesinfecteerd en de huid verdoofd. De anesthesist plaatst met een naaldje tussen twee ruggenwervels, een dunne katheter in de epidurale ruimte. Vervolgens wordt de naald verder in de spinale ruimte geplaatst. In deze ruimte spuit de anesthesist verdovende vloeistof die er voor zorgt dat u tijdens de operatie geen pijn heeft . De naald wordt daarna verwijderd, de dunne katheter blijft achter, deze blijft gedurende 2 tot 3 dagen zitten. Met behulp van deze katheter en medicijnpomp wordt er na de operatie pijnstilling toegediend. Als, na ± een half uur, de verdoving goed werkt wordt u naar de operatiekamer gebracht.

Wanneer er met spoed een keizersnede wordt uitgevoerd, is het niet altijd mogelijk om de dunne katheter in de epidurale ruimte achter te laten. Dat wil zeggen dat er niet door middel van de katheter na de operatie pijnstilling kan worden toegediend. In die situaties wordt er na de operatie op een ander manier pijnstilling gegeven, door middel van injecties, zetpillen of tabletten.

In uitzonderlijke gevallen is het niet mogelijk om door middel van regionale anesthesie geopereerd te worden, maar is het nodig dat u geheel onder narcose gaat. Dit komt echter heel weinig voor.

De operatiekamer
Omdat uw blaas leeg moet zijn tijdens de operatie krijgt u een katheter. Dat is een dunne slang die via de urinebuis in de blaas wordt gebracht. Daardoor wordt de urine naar buiten toe afgevoerd en opgevangen in een zakje. Er zijn veel mensen (± 8) op de operatiekamer aanwezig. Zij hebben allemaal een functie.
NB! Op de operatiekamer mag u niet filmen, wel fotograferen.

De keizersnede
Uw gynaecoloog maakt een horizontale snede in de huid, vlak boven het schaambeen. Vervolgens wordt de buikwand geopend en daarna de baarmoeder.Als uw baarmoeder geopend is, wordt uw baby geboren, de navelstreng wordt afgeklemd en doorgeknipt. Vervolgens worden de placenta en de vliezen verwijderd. Dit duurt ongeveer 5-10 minuten.
Het hechten van de wond neemt meer tijd in beslag dan de geboorte van uw kind (± een half uur). De baarmoeder zelf wordt eerst in 1 of 2 lagen gehecht, de verschillende lagen van de buikwand worden daarna gehecht. Omdat stilliggen tijdens het hechten noodzakelijk is, wordt er indien nodig een rustgevend middel toegediend.

De baby
Veel baby’s die met de keizersnede worden geboren hebben wat moeite met ademhalen. Er is altijd een kinderarts aanwezig bij de keizersnede om direct na de geboorte uw baby te onderzoeken, te beoordelen en zonodig ook te behandelen. Zodra uw kind gezond is bevonden krijgt u uw kind in uw armen. Om te veel afkoeling te voorkomen wordt de baby hierna in een couveuse gelegd en naar de afdeling gebracht. Uw partner kan beslissen of hij meegaat naar de afdeling of dat hij bij u blijft.
Als de conditie van uw baby het toelaat en wanneer u weer terug bent op de afdeling, blijft uw baby dag en nacht bij u op de kamer. Als u borstvoeding wilt geven kunt u uw kind direct aanleggen.

Na de keizersnede
Na de ingreep wordt regelmatig uw bloeddruk, pols, bloedverlies en de hoeveelheid urine gecontroleerd. De urinekatheter blijft na de operatie ± 2 dagen zitten. Het kan gebeuren dat er een wonddrain is ingebracht. Dit is een buisje dat vocht en bloed rond de wond afvoert om zo opeenhoping ervan tegen te gaan.
De afdelingsarts komt dagelijks in de ochtenduren visite lopen. Buiten deze visite probeert uw behandelend gynaecoloog u ook te bezoeken. U krijgt ter voorkoming van trombose gedurende uw hele ziekenhuisopname dagelijks een injectie met Fraxiparine (zie voorbereidingen bij een keizersnede).
Over het algemeen wordt de wond inwendig met oplosbare hechtingen gehecht en uitwendig met steristrips afgeplakt. Deze kleine pleisters worden na een paar dagen verwijderd.
Na een of twee dagen komt de functie van de darmen geleidelijk op gang. Uw buik kan opgezet zijn en u kunt last hebben van krampen. In principe kunt u de vijfde dag het ziekenhuis verlaten.  

Na de operatie heeft u pijn aan de wond en/of naweeën. Via de katheter van de ruggeprik wordt met behulp van een medicijnpomp pijnstilling toegediend. Als u geen ruggeprikkatheter heeft (of als de pijnstilling niet voldoende is), wordt er op een andere manier pijnstilling gegeven d.m.v. tabletten, zetpillen en/of injecties. 

Weer thuis
Voordat u naar huis gaat, krijgt u een afspraak mee voor nacontrole bij de gynaecoloog of arts-assistent die bij de keizersnede aanwezig is geweest. Indien u niet langer dan een week in het ziekenhuis heeft gelegen, komt u nog in aanmerking voor enkele dagen kraamhulp. Informeer dit bij de kraamzorg waar u zich heeft aangemeld.
Een veel gehoorde klacht na de keizersnede is vermoeidheid. Deze vermoeidheid kan lang duren, soms wel enkele maanden. Dit is normaal: u hebt immers een flinke operatie achter de rug. Geef toe aan die vermoeidheid! Accepteer alle hulp van familie en/of kennissen. Het kan gebeuren dat u emotionele problemen heeft met het feit dat uw bevalling is uitgelopen op een keizersnede. Praat daar zoveel mogelijk over.
Het kan soms goed zijn om ervaringen uit te wisselen met “lotgenoten”:
Vereniging Keizersnede-Ouders (VKO)
Contrabas 53
4876 VG Etten-Leur
tel: 076 503 71 17; bereikbaar maandag t/m vrijdag 10.00 - 21.00 uur
email: hvweer@wanadoo.nl

De volgende keer weer een keizersnede?
Dit is afhankelijk van de reden waarom bij u een keizersnede is gedaan. Uw gynaecoloog zal dat met u bespreken. Dit wordt bij een volgende zwangerschap opnieuw bekeken. Het is niet per definitie: eens een keizersnede, altijd een keizersnede!

Tot slot
Mocht u nog vragen hebben, aarzel niet om contact op te nemen.
Telefoonnummer polikliniek Gynaecologie: 070 - 312 46 90.  

Wat is handig om mee te nemen?
Voor moeder:

• Slippers of pantoffels.
• Ochtendjas.
• Toiletartikelen.
• Nachthemden of T-shirts.
  Als u borstvoeding wilt geven, zijn nachthemden met knoopjes handig.
• Ondergoed, liefst groot. Dit geeft geen druk op de wond.
• Tijdschriften.
• Fototoestel en extra rolletjes/geheugenkaart/batterij.

Voor de baby:

• Kleertjes/rompertjes.
• Mutsje.
• Sokjes.
• Klein knuffeltje.
• Dekentje of jasje.
• Maxi-cosi is pas nodig als u met ontslag gaat.
• Indien u andere verzorgingsproducten wilt gebruiken, moet u deze zelf meenemen. In het ziekenhuis worden Zwitsal producten gebruikt.