Jodiumarm dieet

Inleiding
Het jodiumarme dieet is een voorbereidingsdieet. Het volgen van het dieet is noodzakelijk om nauwkeurig te kunnen meten hoeveel opname er is van radioactief jodium door schildklierweefsel en om het effect van de behandeling met radioactief jodium te verhogen. Dit dieet dient 7 dagen voor de eerste afspraak te worden gestart.

Richtlijn
Alle voedingsmiddelen, waaraan fabrieksmatig jodiumhoudend zout is toegevoegd zijn niet toegestaan.
U kunt deze voedingsmiddelen herkennen aan een van de volgende opschriften:

• gejodeerd keukenzout
• jodiumhoudend keukenzout
• JOZO zout
• broodzout
• gejodeerd broodzout

Ook zeezout en dieetzout bevatten van nature een kleine hoeveelheid jodium en zijn niet toegestaan. Alternatief zout is JOZO Naturel, dat geen jodium bevat.

Medicatie
Behalve jodium in de voeding kan jodium ook in geneesmiddelen voorkomen. Voorbeelden zijn: jodiumtinctuur, betadine ® (ook in zeep, zalf, shampoo), maar ook in een aantal soorten hoestdrank en zelfs in Stophoest®. Ook een aantal alternatieve middelen bevat jodium.
Vermeldt het etiket: povidonjodium of kaliumjodide, dan zit er zeker jodium in het product. U kunt bij uw apotheker, arts of diëtist terecht voor informatie, als er twijfel mocht bestaan.

Cosmetica en desinfectantia
Lees goed de samenstelling na van uw huismiddelen. Er zit vaker jodium in dan u denkt. Denk aan badzout gemaakt van zeezout. Ook z.g. alternatieve middelen zijn niet automatisch jodiumvrij. Middelen om de huid of schaafwondjes te ontsmetten kunnen jodium bevatten. Denk aan jodiumtinctuur, betadine ® (ook als zeep, zalf of shampoo).
Trefwoorden op de etiketten: kaliumjodide, jodide, jodine, povidonjodium.
Voor het ontsmetten van wondjes zijn alle heldere middelen wel toegestaan, b.v. chloorhexidine, alcohol of Sterilon ®.

Een bijzonder probleem wordt gevormd door henna. Dit kan in wisselende mate grote hoeveelheden jodium bevatten. Als het wordt gebruikt op de huid of in het haar dan moet een behandeling soms maanden worden uitgesteld. In principe kunnen alle soorten haarverf henna bevatten. Ook als er maar weinig henna inzit, kan dat toch al voldoende zijn om problemen te geven. Lees dus de kleine lettertjes op het etiket.

Voedingsmiddelen die wel mogen (per dag)

• Broodproducten
  Uitsluitend zelfgebakken brood met ongejodeerd JOZO Naturel zout of gebakken met Koopmans broodmix ®, of natriumarm brood van de bakker.
  Crackers, ontbijtkoek, matzes, rijstwafels en knäckebröd.
  
  
• Broodbeleg
  Zoet: Alle soorten jam behalve als er kleurstof E127 in zit; vruchtenhagelslag.Vleeswaren: Maximaal 40 gram per dag (2 plakken), maar er mag dan geen lever in zitten.
  Kaas: Maximaal 1 plak of 20 gram Nederlandse kaassoorten.
  
  
• Boter en oliën
  Alle soorten margarine, halvarine en olie, al dan niet gezouten.
  
  
• Vlees
  Maximaal 100 gram kalfs-, paarden-, runder-, of varkensvlees.
  Lever en leverproducten zijn echter niet toegestaan!
  
  
• Jus
  Jus, zelf bereid met mineraalwater (kraanwater bevat jodium).
  
  
• Bouillon
  Bouillon dient zelf bereid te zijn, uit toegestane producten en bereid met mineraalwater en JOZO Naturel zout.
  
  
• Soep
  Zelfgemaakte soep van mineraalwater, JOZO Naturel zout en toegestane groenten en vlees.
  
  
• Groenten mits niet ‘a la crème’
  Asperges, aubergine, bieten, bloemkool, bruine bonen, champignons, Chinese kool, courgette, doperwten, ijsbergsla, knolselderij, komkommer, koolrabi, kropsla, maïs, paprika, pompoen, prei, rabarber, rode kool, sojabonen, tomaten, uien, witte kool, wortelen, zuurkool.
  De groente mag worden gekookt in leidingwater, mits het kooknat niet wordt gebruikt voor groentesaus.
  
  
• Aardappelen
  Met JOZO Naturel zout gekookte, gebakken of gefrituurde aardappelen of puree.
  
  
• Rijst en deegwaren
  Gewone macaroni, spaghetti en rijst zijn toegestaan en mogen worden gekookt in leidingwater.
  
  
• Fruit
  Maximaal 2 porties fruit uit het volgende lijstje:
  Ananas, appel, citroen, druiven, framboos, grapefruit, kersen, mandarijn, mango, meloen, peer, perzik, pruim, sinaasappel. In plaats van een portie fruit mag ook een glas vruchtensap worden genuttigd.
  
  
• Dranken
  Koffie, thee, limonade, mits bereid met mineraalwater en vruchtensap (zie fruit). Melk: 1 glas. Bier: 2 glazen.
  Alle frisdranken (ook de light-variant) zijn onbeperkt toegestaan.
  Limonadesiroop is alleen toegestaan als mineraalwater wordt gebruikt én de siroop geen kleurstof E127 bevat.
  
  
• JOZO Naturel zout
  Niet jodiumhoudend tafel- en keukenzout.
  
  
• Versnaperingen
  Voorverpakte fabriekskoekjes, ontbijtkoek, krenten, rozijnen, chips en kauwgom.
  
  
• Diversen
  Alle kruiden en specerijen, aromat, knoflook, azijn, mosterd, ketjap, ketchup, tomatenpuree, suiker, aardappelmeel en maïzena.

Voedingsmiddelen die niet mogen
De volgende middelen mogen gedurende de laatste week voor een scan of behandeling met radioactief jodium niet worden gegeten.

• Brood
  Alle broodsoorten van de bakker of de fabriek, behalve natriumarm brood.
  
  
• Eieren
  Eieren en alle producten waar die in zijn verwerkt, zoals gebak, cake, eierkoek, eiersalade, omelet, mayonaise en advocaat.
  
  
• Vis
  Alle zeevis(producten). Alle schaal- of schelpdieren, zeewier, algen, kelp.
  
  
• Lever
  Alle producten met lever, zoals leverpastei, levertraanolie, leverworst.
  
  
• Zout
  JOZO zout, dieetzout, zeezout. Wel toegestaan: JOZO Naturel zout.
  
  
• Reformartikelen
  Alle reformproducten waarin zeewier, zeezout of algen zijn verwerkt. Kelp, vismeel, kroepoek, trassi, tahin. Lees de verpakking heel goed.
  
  
• Kleurstoffen
  E127 (erythrosine, rood) is niet toegestaan. Dit zit vaak in rode vruchtenconserven, limonadesiroop, puddingsaus, vruchten op sap, bepaalde snoepsoorten.
  De rode kleurstof E124 (Cochenillerood-A) is wel toegestaan.
  
  
• Leidingwater
  Vervangen door mineraalwater, tenzij anders vermeld.
  
  
• Alcoholische dranken
  Niet toegestaan, behalve maximaal 2 glazen bier per dag.
  
  
• Homeopatische middelen, reformartikelen, vitaminepreparaten e.d.
  Zie de bovenstaande lijst met voedingsmiddelen die niet mogen worden gebruikt. Erg vaak zijn middelen als zeezout, zeewier, kelp, algen e.d. verwerkt in dit soort preparaten, of wordt jodium toegevoegd. In de ons omringende landen zit hier en daar te weinig jodium in het normale dieet; vandaar de toevoeging.
  Lees altijd de verpakking of bijsluiter goed door. Bij twijfel kunnen uw apotheker of uw arts u verder helpen.
  

Als u voor een behandeling met radioactief jodium komt, dan is het belangrijk dat u het gebruik van dergelijke middelen meldt en tijdens uw dieet ook staakt.
Wacht niet met melden tot de dag van het onderzoek. Als u tijdig waarschuwt voorkomt u uitstel van de behandeling of het onderzoek en onnodige kosten.

Uitgave: augustus 2011/279