Clostridium difficile en geïsoleerd verplegen

Deze folder informeert u over geïsoleerde verpleging wegens een bacteriële infectie met Clostridium difficile.

Inleiding
U wordt op dit moment geïsoleerd verpleegd. Dat komt omdat u (mogelijk) een darmontsteking heeft die wordt veroorzaakt door de bacterie Clostridium difficile (C. difficile). Hier kunnen klachten door ontstaan zoals diarree, buikpijn en (meestal) koorts.
Wanneer deze bacterie aanwezig is in de ontlasting, kan de bacterie bijzonder gemakkelijk verspreid worden via handen of voorwerpen (die besmet zijn). Het ziekenhuis wil voorkomen dat de bacterie verspreid wordt. In Bronovo worden patiënten met een C. difficile infectie in isolatie verpleegd, op een aparte kamer. Dit doen we ook als er een vermoeden bestaat dat een patiënt een C. difficile infectie heeft.
De isolatiemaatregelen worden in deze folder verder toegelicht.

De mens als drager van bacteriën
Ieder mens draagt bacteriën bij zich. Bacteriën komen overal op het lichaam voor, maar ook in het lichaam zijn ze aanwezig. Bacteriën horen bij de mens en hebben vaak een nuttige functie. De bacteriën in onze darmen helpen bijvoorbeeld bij de spijsvertering. Het is normaal dat er heel veel bacteriën leven in de darmen zonder dat deze schade aanrichten. Bij contacten met mensen of dingen worden bacteriën overgedragen. Dit geldt ook voor de bacterie C. difficile. C. difficile is een bacterie die goed kan leven in delen van het lichaam waar weinig of geen zuurstof is, zoals de darmen.

Gevolgen van het gebruik van antibiotica (medicijnen om een infectie mee te behandelen, b.v. penicilline)
Door antibioticagebruik verandert het evenwicht tussen de soorten en hoeveelheden bacteriën ín de darmen. Antibiotica zijn vaak gericht op het bestrijden van specifieke bacteriën. Hierdoor krijgen andere bacteriën de kans zich te vermenigvuldigen. Een voorbeeld hiervan is de C. difficile.

De ziekteverschijnselen
C. difficile kan problemen veroorzaken in de darm. De bacterie scheidt bepaalde gifstoffen (toxinen) uit die het slijmvlies van de darm kunnen irriteren en/of beschadigen. Het risico neemt toe naarmate u ouder wordt. Soms is alleen het slijmvlies van de dikke darm licht ontstoken, bij ernstige gevallen is de ontsteking uitgebreider. De symptomen variëren van lichte tot bloederige diarree in combinatie met buikpijn en koorts. Het probleem ontstaat meestal bij antibiotica gebruik, maar kan ook voorkomen bij darmziekten of na een operatie. De klachten kunnen in zijn algemeenheid 5-10 dagen na het stoppen met de antibiotica optreden.

Diagnose stellen
Om de diagnose C. difficile te stellen, worden voor onderzoek monsters van de ontlasting genomen en opgestuurd naar het laboratorium. Daar wordt onderzocht of de gifstoffen van de bacterie voorkomen in de ontlasting. Het duurt gemiddeld twee dagen tot de uitslag bekend wordt.

Isolatie voor Clostridium
Isolatie in Bronovo vindt plaats in een éénpersoonskamer met de deur dicht. Op de buitendeur van uw kamer hangt een lichtgroene kaart. Daarop staan de noodzakelijke aanwijzingen voor iedereen die uw kamer wil binnengaan. Deze isolatiemaatregelen passen we toe, omdat de Clostridium die bij u (mogelijk) aanwezig is, zich verspreidt door direct lichaamscontact en op korte afstand door de lucht, b.v. via beddengoed.
De isolatie dient ter voorkoming van verspreiding van de bacterie onder medepatiënten. In overleg met de verpleging mag u de kamer slechts verlaten als dit noodzakelijk is voor behandeling en/of onderzoek. Er zal u gevraagd worden om vóór het verlaten van de kamer schone kleding aan te doen en uw handen te wassen. Bij uw verzorging dragen de verpleegkundige en arts altijd handschoenen en een schort. Na de verzorging worden de handen gewassen met water en zeep.
Indien u het toilet bezoekt moet u daarna altijd de handen goed wassen met water en zeep. Gedragen kleding bewaart u in een gesloten plastic zak om mee te geven aan de familie. Deze kleding moet afzonderlijk gewassen worden op een zo hoog mogelijke temperatuur en steeds met een volledige wascyclus. Géén kort wasprogramma. Omdat het aangeraden is dagelijks van kleding te veranderen, moet u voldoende reserve kleding mee laten brengen.

Bezoek
Uw bezoekers moeten zich van tevoren melden bij de verpleegkundige. De verpleegkundige geeft dan uitleg over uw situatie en over de te nemen voorzorgsmaatregelen. U mag niet meer dan twee bezoekers tegelijk in de kamer ontvangen. Bezoek maakt geen gebruik van het toilet op de kamer. Het bezoek moet na het verlaten van de kamer de handen goed wassen met water en zeep en het ziekenhuis via de kortste weg verlaten en niet op bezoek gaan bij andere patiënten.

Behandeling
Soms gaat de C. difficile infectie vanzelf over, maar meestal wordt deze infectie behandeld met antibiotica. Deze antibiotica zijn specifiek gericht op het doden van de bacterie C. difficile, die de infectie veroorzaakt. Geneesmiddelen die ook darmbewegingen vertragen (diarreeremmers zoals imodium) worden afgeraden. Zij kunnen de problemen verlengen doordat de ziekmakende gifstoffen (toxine) langer in contact blijven met de darm. Wanneer de diarree aanhoudt of herhaaldelijk terugkomt, is langdurige antibioticatherapie noodzakelijk.
Wanneer u twee dagen diarreevrij bent, is de C. difficile infectie over. U mag dan uit de isolatie.

Ontslag
U kunt uit het ziekenhuis ontslagen worden terwijl de infectie nog niet is verdwenen. In de thuissituatie hoeft u geen andere maatregelen te nemen dan normale handhygiëne na toiletbezoek. Gezonde huisgenoten lopen namelijk geen risico op deze infectie.

Tot slot
De periode van geïsoleerd verplegen kan ingrijpend en onaangenaam zijn. Bij eventuele vragen of problemen kunt u terecht bij de behandelend arts en/ of de verpleging.

Uitgave: december 2010/486