Orgaan- en weefseldonatie

Over hersendood

Wat is hersendood?
Het Landelijke hersendoodprotocol is de wettelijke norm voor het vaststellen van de hersendood. Hersenen hebben constant zuurstofrijk bloed nodig. Wanneer de hersenen – bij een normale lichaamstemperatuur en zonder beïnvloeding van medicijnen – langer dan een paar minuten geen zuurstofrijk bloed krijgen, zijn zij totaal en onherstelbaar beschadigd. Hierdoor vallen alle hersenfuncties voor altijd uit. Zelfs met medicijnen en kunstmatige beademing kan het bloed de hersenen niet meer bereiken. De donor is dan overleden. Door de kunstmatige beademing ziet de hersendode donor er niet dood uit. De donor lijkt te slapen, heeft een normale huidkleur en voelt warm aan. Op de monitor is een hartslag te zien. Toch is de donor overleden.

Is iemand die hersendood is wel echt overleden?
Ja, iemand die hersendood is, is ook daadwerkelijk en definitief overleden. Een mens is hersendood als alle hersenfuncties voor altijd zijn uitgevallen en de hersenen en de hersenstam geen prikkels meer kunnen produceren en ontvangen. Dit is onomkeerbaar. Voor u of uw nabestaanden is het niet altijd eenvoudig te bevatten dat hun dierbare is overleden door alle apparatuur (beademing, monitoring) die volop functioneert.

Waarom is er vaak zo'n tijdsdruk bij orgaandonatie?
De donor moet kunstmatig beademd blijven na het vaststellen van de hersendood. Deze beademing is nodig om de circulatie op gang te houden, maar dit kan niet onbeperkt. Deze vorm van orgaandonatie noemen we, zoals eerder uitgelegd, heartbeating orgaandonatie. Bij een hersendode donor is altijd sprake van een snelle achteruitgang van de bloeddruk en circulatie. Vandaar de tijdsdruk.
Daarnaast moeten de vitale organen na de uitnamen bij de donor in vaak zeer korte tijd worden getransplanteerd naar het lichaam van de ontvangende patiënt. Anders loopt de kwaliteit van het orgaan zodanig terug dat deze niet meer geschikt is voor transplantatie.
Voor het uitnemen van de organen moeten de ontvangende patiënten bekend zijn en moeten deze patiënten voorbereid worden op hun naderende transplantatie. Dit gebeurt heel zorgvuldig. Het is belangrijk voor u of uw nabestaanden dat er niet onnodig organen worden uitgenomen.

Een orgaandonatieprocedure duurt in totaal tussen de zes en vijftien uur. Voor u of uw nabestaanden is deze periode vaak moeilijk. Helemaal omdat u of uw nabestaanden meestal niet voorbereid bent of zijn op de vraag of er gedoneerd mag worden.

Bij weefseldonatie is er veel minder tijdsdruk, de weefsels kunnen tot vierentwintig uur na het overlijden (mits lichaam gekoeld in het mortuarium), worden uitgenomen.

Bron: Afdeling Donorvoorlichting van de Nederlandse Transplantatie Stichting